آینه جم- غلامحسین کروبی

در همه جوامع و فرهنگ‌ها، بزرگ‌ترها جایگاهی ارزشمند در خانواده و اجتماع دارند. پدران و مادران و پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، سال‌ها برای ساختن خانواده و جامعه تلاش کرده‌اند و شایسته‌اند در سال‌های سالمندی، بیش از هر زمان دیگری مورد احترام، محبت و حمایت قرار گیرند. تکریم جهان‌دیدگان تنها یک رفتار اخلاقی یا عاطفی نیست؛ نشانه‌ای از میزان بلوغ، مسئولیت‌پذیری و فرهنگ یک جامعه است.

امروز که ساختار جمعیتی کشور در حال تغییر است، نگاه به سالمندی نیز باید از یک موضوع صرفاً خانوادگی فراتر رود. همان‌گونه که برای جوانی جمعیت، فرزندآوری و آینده نسل‌های جدید سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی می‌شود، باید برای دوران سالمندی جمعیت نیز از هم‌اکنون برنامه‌های منسجم و آینده‌نگر در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، بهداشت و درمان، اشتغال، آموزش، مسکن و مشارکت اجتماعی پیش‌بینی شود. جامعه‌ای که برای همه مراحل زندگی برنامه داشته باشد، جامعه‌ای پایدارتر و انسانی‌تر خواهد بود.

البته مسئولیت تحقق این هدف فقط بر عهده دولت و دستگاه‌های اجرایی نیست. خانواده، رسانه‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و پژوهشی، سازمان‌های مردم‌نهاد، بخش خصوصی، متخصصان حوزه‌های پزشکی و سلامت، علوم اجتماعی و انسانی، اقتصاد، آموزش، شهرسازی و فناوری، و همه فعالان اجتماعی می‌توانند در شکل‌گیری جامعه دوستدار سالمند نقش‌آفرین باشند. سالمندی باید نه به عنوان دوره‌ای از انزوا و نیازمندی، بلکه به عنوان بخشی طبیعی از چرخه زندگی و فرصتی برای بهره‌گیری از تجربه، دانش و سرمایه اجتماعی جهان‌دیدگان دیده شود.

در همین راستا، دبيرخانه شورای ملی سالمندان و بنیادهای فرزانگان با تأکید بر رسالت خود در خدمت‌رسانی و برنامه‌ریزی برای جهان‌دیدگان، طرح تشکیل شبکه ملی و استانی متخصصان و فعالان حوزه سالمندی را دنبال می‌کند؛ شبکه‌ای برای گردهم آوردن صاحب‌نظران، متخصصان، پژوهشگران، کنشگران اجتماعی و علاقه‌مندانی که دغدغه آینده سالمندی ایران را دارند. هدف این شبکه، ایجاد هم‌افزایی، تبادل تجربه، شناسایی مسائل، ارائه راهکارهای علمی و مطالبه‌گری مسئولانه برای ارتقای جایگاه سالمندان در جامعه است.

در استان بوشهر نیز می‌توان با تکیه بر ظرفیت ارزشمند دانشگاهیان، پزشکان، متخصصان، فرهیختگان، فعالان اجتماعی و سازمان‌های مردم‌نهاد، این شبکه را به بستری برای همفکری، مطالبه‌گری و اقدام مشترک تبدیل کرد.

بنیاد فرزانگان بر این باور است که تحقق اهداف سند ملی سالمندان زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که همه دستگاه‌های حاکمیتی و اجرایی، در کنار جامعه تخصصی و مدنی، نسبت به آینده سالمندی احساس مسئولیت کنند.

تکریم جهان‌دیدگان، احترام به گذشته و سرمایه‌گذاری برای آینده است؛ آینده‌ای که همه ما دیر یا زود بخشی از آن خواهیم بود.

آینه جم/ علی اندیشمند 
در این سال‌ها رسانه های استانی به لطف اینترنت و شبکه های ارتباطی و جوانانی با دانش سواد رسانه‌ای، هویت خود را پیدا کرده اند و در این راستا می توان نقطه عطفی در ساختار رسانه‌ای و توسعه فرهنگ و اجرای مطالبات مردمی به حساب آورد. همین هفته های اخیر ،چند رویداد مهم رسانه‌ای در استان برگزار شد؛ مراسم تجلیل از پیشکسوتان رسانه، مراسم روز خبرنگار و جشنواره و دیدار دورهمی رسانه‌ها به میزبانی صنعت .
 اتفاقاتی که شاید در نگاه نخست فقط چند برنامه مناسبتی به نظر برسند، اما اگر کمی عمیق‌تر به آنها نگاه کنیم، پیام مهمی را با خود دارند: رسانه بوشهر هنوز زنده، پویا و امیدوار به آینده است.
برگزاری چنین برنامه‌هایی در شرایط امروز، با دشواری‌های اقتصادی، محدودیت‌های مختلف و هزینه‌های سنگین برگزاری رویدادهای فرهنگی، کار ساده‌ای نیست. باید از کسانی که برای برگزاری این مراسم‌ها تلاش کردند، قدردانی کرد که با تلاش چراغ این رویدادها روشن بماند و جامعه رسانه‌ای استان دوباره در کنار یکدیگر قرار بگیرد.
طبیعی است که هیچ مراسمی خالی از ایراد نیست. همیشه می‌توان نقد کرد، پیشنهاد داد و برای بهتر شدن برنامه بعدی قدم برداشت؛ اما نباید در میان نقدها، اصل اتفاق را فراموش کنیم. حضور پرشمار خبرنگاران، روزنامه‌ نگاران، مدیران رسانه و ارباب جراید بوشهر در این برنامه‌های متنوع نشان داد که جامعه رسانه‌ای استان همچنان برای دیدار، گفت‌وگو، همدلی و دیده‌شدن اهمیت قائل است.
رسانه فقط دوربین، میکروفن، قلم و کاغذ نیست؛ رسانه مجموعه‌ای از انسان‌هایی است که سال‌ها برای روایت زندگی مردم تلاش کرده‌اند. خبرنگاری که در گرما، گردوغبار، حادثه و بحران به میدان می‌رود، روزنامه‌نگاری که شبانه مطلب خود را به چاپ می‌رساند و تهیه‌کننده و تصویربرداری که برای ثبت یک رویداد ساعت‌ها در صحنه می‌ماند، همه اعضای یک خانواده بزرگ‌اند.
یکی از وقایع مهم و پدیده مبارک و حرکت تأثیر گذاری که همراه با برکت بوده و در این سه سال گذشته و امسال هم قرار است در سطح ملی برگزار شود برگزاری رسانه ای «نون» است که امسال با محوریت انرژی و تمرکز بر روایت بازسازی و تاب‌آوری صنعت انرژی در جنگ تحمیلی عنوان شده است که یک ابتکار و دست آورد بزرگ رسانه ای استانی محسوب می شود و سال به سال هم به «کیفیت» «تنوع» آثار و تولید و محتوای آن افزوده شده است و مسیر تازه و روشنی باز نموده که این به حمایت و پشتیبانی بیشتر از جامعه رسانه ای و فرهنگی و اجتماعی و مطالبه گری نیاز دارد. 
شاید یکی از مهم‌ترین پیام‌ این رویدادها ، ضرورت کنار گذاشتن فاصله‌ها و نزدیک‌تر شدن اهالی رسانه به یکدیگر باشد. رسانه‌های مکتوب و تصویری، خبرگزاری‌ها، پایگاه‌های خبری، خبرنگاران مستقل، آزاد و پیشکسوتان، رقیب یکدیگر نیستند؛ هر کدام بخشی از پیکره رسانه‌ای بوشهرند .
اگر قرار است صدای استان در تهران و حتی خارج از مرزهای کشور شنیده شود، این صدا باید از یک جامعه رسانه‌ای منسجم، حرفه‌ای و همدل برخیزد. اختلاف سلیقه طبیعی است، نقد نیز ضروری است، اما نباید اختلاف نظر به فاصله و تقابل تبدیل شود.
استان بوشهر فرزندان رسانه‌ای توانمندی دارد؛ چهره‌هایی که در سطح ملی و حتی بین‌المللی فعالیت کرده‌اند و می‌توانند نام استان را در عرصه‌های مختلف مطرح کنند. حمایت از این افراد، حمایت از شخص نیست؛ حمایت از اعتبار این استان است.
در کنار حمایت از جوانان، نباید پیشکسوتان و خبرنگاران آزاد و مستقل را نیز فراموش کنیم. کسانی که ده‌ها سال در مطبوعات و رسانه تصویری و حتی فضای مجازی و شبکه های اجتماعی کار کرده‌اند، بخشی از حافظه زنده رسانه استان هستند. جوان امروز نیز به آموزش، تجربه و راهنمایی همین عناصر مطلوب نیاز دارد.
چند مراسم در یک هفته، شاید در تقویم رسمی فقط چند رویداد باشند، اما برای جامعه رسانه‌ای بوشهر می‌توانند نقطه‌ای برای آغاز یک مسیر تازه باشند؛ مسیری که در آن به جای حاشیه، همکاری؛ به جای رقابت ناسالم، رفاقت حرفه‌ای و به جای فراموش کردن یکدیگر، دستگیری از هم را انتخاب کنیم.
رسانه استان زمانی قدرتمندتر خواهد شد که اهالی آن پشت یکدیگر بایستند. اگر یکی از خبرنگاران موفق شد، موفقیت او را موفقیت خود بدانیم؛ اگر یکی از رسانه‌های استان در جشنواره‌ای ملی دیده شد، آن را افتخار همه‌ی بوشهری ها بدانیم و اگر پیشکسوتی نیاز به حمایت داشت، پیش از آنکه دیر شود، به سراغش برویم.
این چند مراسم یک پیام روشن داشتند: جامعه رسانه‌ای بوشهر هنوز نفس می‌کشد، هنوز انگیزه دارد و هنوز می‌تواند بزرگ‌تر از اختلاف‌ها و حاشیه‌ها عمل کند.
کافی است هوای همدیگر را داشته باشند ؛ چرا که وقتی رسانه‌های استان کنار هم بایستند، صدای بوشهر بلندتر و ماندگارتر شنیده خواهد شد.

اگر دولت نگران مصرف بالای بنزین است، چرا همه نگاه‌ها به باک خودروی مردم دوخته شده است؟

چرا سهم خودروهای داخلی پرمصرف و فرسوده در این معادله کمتر دیده می‌شود؟ چرا سیاست واردات خودرو، نوسازی ناوگان و ارتقای استاندارد مصرف سوخت، هم‌زمان با سیاست قیمتی دنبال نمی‌شود؟

اصلاح سیاست واردات خوردو نه تنها سبب کاهش مصرف بنزین می شود، بلکه دخل دولت را به سبب بالارفتن درامدهای گمرکی افزایش و خرج ان را به خاطر کاهش واردات بنزین کاهش می‌دهد.

ناگفته پیداست که نمی‌توان از یک سو خودرویی تولید کرد که مصرف سوخت بالایی دارد و از سوی دیگر، هزینه ناکارآمدی آن را از جیب مصرف‌کننده گرفت.

اما حتی این هم تمام ماجرا نیست.

پاشنه آشیل سیاست بنزینی کشور شاید جایی باشد که کمتر درباره آن سخن گفته می‌شود: قاچاق.

مسعود پزشکیان در آذر ۱۴۰۳ با طرح این پرسش که چگونه روزانه ۲۰ میلیون لیتر سوخت در حالی که تولیدکننده و عرضه‌کننده آن خود دولت است «گم می‌شود»، عملاً انگشت روی یکی از مهم‌ترین نقاط ابهام در زنجیره سوخت گذاشت.

اکنون نیز اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در اظهاراتی بسیار جنجالی مدعی شده که «هر دو جناح سیاسی کشور در قاچاق سوخت دست دارند» و گفته اگر بخواهد «دکان آنها را تعطیل کند»، شیشه‌هایش را خرد می‌کنند.

این سخنان، فارغ از صحت یا سقم تک‌تک ادعاها، یک پرسش بسیار مهم را پیش روی دولت و نهادهای نظارتی قرار می‌دهد:

اگر مسئول ارشد دولتی از وجود شبکه‌های قدرتمند منتفع از قاچاق سوخت سخن می‌گوید، چرا به جای افزایش فشار بر مصرف‌کننده، ابتدا سراغ همان شبکه‌ها نمی‌روند؟

اگر رقم ۲۰ میلیون لیتر در روز را فقط به‌عنوان یک فرض محاسباتی مبنا قرار دهیم، در یک سال به حدود ۷.۳ میلیارد لیتر می‌رسیم. این حجم را دیگر نمی‌توان صرفاً به چند سوخت‌بر، چند وانت یا چند مصرف‌کننده مرزی نسبت داد. چنین رقمی، در صورت اثبات، پرسشی درباره کل زنجیره تولید، تخصیص، حمل‌ونقل، توزیع، مصرف و نظارت بر فرآورده‌های نفتی بر ایجاد می‌کند.
اینجاست که مسئله از «مصرف مردم» به «کارآمدی حکمرانی انرژی» تغییر می‌کند.

مردمی که با خودروهای قدیمی و پرمصرف داخلی، برای کار، کسب درآمد، رساندن فرزندشان به مدرسه یا یک سفر کوتاه خانوادگی بنزین مصرف می‌کنند، تنها حلقه این زنجیره نیستند؛ اما آسان‌ترین حلقه برای اعمال فشارند.

چماق بنزین نباید همیشه بر سر همان مردمی فرود بیاید که کمترین نقش را در ساختن این ناترازی داشته‌اند.
اگر دولت و مجلس واقعاً دغدغه حل مسئله بنزین را دارند، باید هم‌زمان چند جبهه را ببینند: اصلاح الگوی مصرف، نوسازی ناوگان، اصلاح کیفیت خودروهای داخلی، توسعه حمل‌ونقل عمومی، سیاست منطقی واردات خودرو و مهم‌تر از همه، شفاف‌سازی زنجیره توزیع و مقابله واقعی با قاچاق.

قیمت می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد؛ اما قیمت، جایگزین حکمرانی نیست.

اگر قرار باشد هر بار که مصرف بالا رفت، قیمت افزایش یابد و هر بار که دولت با کسری مواجه شد، سهمیه مردم کاهش پیدا کند، این دیگر اصلاح اقتصادی نیست؛ مشق تکراری سیاست‌گذاری است.

و حاصل این مشق تکراری، چیزی جز مشقت بیشتر مردم نخواهد بود.

مسئله بنزین را باید از جایی حل کرد که بنزین گم می‌شود، هدر می‌رود و پرمصرف تولید می‌شود؛ نه فقط از جایی که مردم برای رفتن به سر کار، خودرویشان را روشن می‌کنند.

اگر قرار است چماق بنزین دوباره بالا برود، پیش از آن باید روشن شود چرا میلیاردها لیتر سوخت از چرخه رسمی خارج می‌شود. وگرنه این راه پرخطای پرتکرار، نه به اصلاح مصرف، که به ناکجاآباد اعتماد عمومی می‌رسد.