اینه جم- اکبر شکوه*

یکی از شهروندان شهر اهرم مرکز شهرستان تنگستان، فیلتر نصب‌شده بر لوله آب ورودی منزل خود را پس از گذشت کمتر از یک سال تعویض کرده است؛ فیلتری که در روز نخست سفید و شفاف بود، اکنون به رنگ قهوه‌ای تیره درآمده و مملو از رسوبات و آلودگی‌های قابل مشاهده است.

این در حالی است که به گفته اهالی فن، چنین فیلترهایی حداکثر توانایی حذف حدود ۳۰ درصد از آلاینده‌های آب را دارند؛ به بیان دیگر، بخش قابل توجهی از آلودگی‌ها همچنان از صافی عبور کرده و وارد چرخه مصرف روزانه شهروندان می‌شود.

موضوع نگران‌کننده‌تر آن است که این وضعیت محدود به شهر اهرم نیست و بنا بر شواهد موجود، کیفیت آب شرب در بسیاری از نقاط استان بوشهر شرایطی مشابه دارد. اگر آبی که تنها پس از عبور از یک فیلتر خانگی، چنین حجم بالایی از رسوبات و ذرات را بر جای می‌گذارد، اگر بدون تصفیه وارد بدن انسان شود، چه پیامدهایی برای سلامت عمومی به همراه خواهد داشت؟!

پزشکان و متخصصان حوزه سلامت نسبت به آثار کوتاه‌مدت و بلندمدت مصرف آب آلوده هشدار می‌دهند. بروز بیماری‌های گوارشی، مشکلات کلیوی، اختلالات پوستی و حتی تأثیرات تدریجی بر سیستم عصبی، تنها بخشی از پیامدهای احتمالی مصرف آب با کیفیت نامطلوب است؛ خطراتی که در بلندمدت می‌تواند هزینه‌های سنگینی را به نظام سلامت و خانواده‌ها تحمیل کند.

این نگرانی زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم بسیاری از خانواده‌ها به دلایل اقتصادی یا عدم دسترسی، از هیچ‌گونه فیلتر یا دستگاه تصفیه آب استفاده نمی‌کنند. در چنین شرایطی، تمامی ذرات معلق، املاح نامتعارف و آلاینده‌های احتمالی، بدون هیچ مانعی وارد بدن مصرف‌کنندگان می‌شود؛ موضوعی که سلامت اقشار مختلف جامعه، به‌ویژه کودکان، سالمندان و بیماران را به‌طور جدی تهدید می‌کند.

اکنون کیفیت آب شرب در استان بوشهر دیگر یک مسئله حاشیه‌ای یا فنی صرف نیست، بلکه به یک بحران سلامت عمومی تبدیل شده است. انتظار می‌رود مسئولان شرکت آب و فاضلاب، نهادهایی مانند محیط زیست و دستگاه‌های متولی بهداشت عمومی، به جای ارائه گزارش‌های کلی، با شفافیت کامل نتایج آزمایش‌های کیفی آب را منتشر کرده و برنامه‌ای مشخص، زمان‌بندی‌شده و عملی را برای بهبود کیفیت آب شرب ارائه دهند.

آب سالم، یک مطالبه لوکس نیست؛ حق مسلم و اساسی هر شهروند است. اما پرسش اساسی اینجاست: آبی که امروز از شیر خانه‌های مردم جاری می‌شود، تا چه اندازه با معیارهای «آب شرب سالم» همخوانی دارد؟ آیا می‌توان با اطمینان آن را آشامید، یا تنها با مایعی رنگ‌پریده و نامطمئن مواجه‌ایم که صرفاً برچسب «آشامیدنی» را یدک می‌کشد؟

*فعال رسانه ای تنگستان