آینه جم-مصطفی ارجمند
خبری منتشر شده که 360 واحد دانشگاهی پیام نور در کشور قرار است تعطیل شود. موضوعی که نگرانی هایی را در میان اساتید و کارکنان این دانشگاه به همراه داشته است.
اما ماجرا چیست؟ گویا در کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی تبصره ای در حال اضافه شدن به ماده 95 قانون برنامه هفتم توسعه است که دانشگاه پیام نور را به دانشگاهی صرفا «مجازی و خودخوان» تبدیل می کند.
این تبصره هنوز به تصویب نرسیده اما به نظر می رسد با توجه به ماده 95 که بازنگری در وضعیت دانشگاه ها، ممانعت از همپوشانی رشته ها در مراکز آموزش عالی و بازنگری در وضعیت جذب دانشجو و اعضای هیات علمی و ... را مورد تاکید قرار داده، تصویب تبصره سوم ماده 95 قانون برنامه هفتم توسعه دور از ذهن نباشد.
ایران به لحاظ تعداد دانشگاه در دنیا [ 2227 واحد دانشگاهی] بعد از چین و هند 3 میلیارد نفری قرار دارد که به نسبت جمعیت رقم بسیار بالایی است اما خروجی این دانشگاه ها چندان تحسین برانگیز نیست و چنگی به دل نمی زند. به نظر می رسد کاهش تعداد دانشگاه ها و افزایش کیفیت ارائه خدمات آموزشی باید خیلی زودتر از اینها در دستور کار قرار می گرفت.
واقعیت این است که کیفیت آموزشی در بسیاری از مراکز آموزش عالی کشور به ویژه دانشگاه های پیام نور و آزاد، چندان به حضور فیزیکی استاد و دانشجو در کلاس وابسته نیست و اصولا خروجی این مراکز، چه در آموزش حضوری و چه غیرحضوری، تفاوتی با هم ندارد؛ هر چند که دیدن استاد و نشستن روی صندلی کلاس، حس دیگری دارد اما به دلیل ضعف دانش برخی از اساتید و چندشغله بودن برخی دیگر از آنان، عملا این لذت هم کلامی هم، تا حد زیادی رخت بربسته است.
مجازی یا حضوری بودن دانشگاه های پیام نور تاثیری در کیفیت و نتایج آموزش ندارد را هم اگر نادیده بگیریم یکپارچه و متمرکز سازی دانشگاه پیام نور، علاوه بر افزایش انسجام در برنامه ریزی ها، به کاهش شدید هزینه های غیرضروری نگهداری مراکز آموزشی نیز منجر می شود که از این منظر هم، برچیدن دانشگاه های فیزیکی قابل بررسی جدی تر است. واگذاری تاسیسات فیزیکی این دانشگاه به مراکز فنی و حرفه ای، ظرفیتی است که می تواند به افزایش مهارت و کارآفرینی کمک کند.
باز هم تاکید می کنم حذف آموزش حضوری در دانشگاه پیام نور هیچ تاثیر محسوس سلبی یا ایجابی در کیفیت آموزش نخواهد داشت اما این تصمیم، قطعا به کاهش هزینه های غیرضرور، کاهش تولید و بازتولید برخی اساتید کم دانش به دلیل تعدد مراکز آموزشی و کمبود نیروی انسانی و نیز کاهش سیاستگذاری ها و تصمیمات سلیقه ای و جزیره ای منجر خواهد شد که خبر خوبی است.
