آینه جم؛ سجاد بهزادی
مقدمه:
بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی از مرز یک میلیون میلیارد تومان (یک هزار همت) گذشته است. نایبرئیس مجمع عالی کارگران ایران، با انتقاد شدید از انباشت این دیون، حجم آن را "حقالناس" خوانده و خواستار ورود جدی مجلس برای استیفای حقوق جامعه کارگری شده است.
این رقم، فقط گوشهای از بحرانی است که معیشت میلیونی کارگران ایرانی را در این وضعیت خاص کشور تهدید میکند.
مکث اول: تأمین اجتماعی چگونه از مأموریت خود فاصله گرفت؟
سازمان تأمین اجتماعی بر اساس اصل ۲۹ قانون اساسی مأموریت داشت با توزیع عادلانه ثروتهای عمومی و احترام به مالکیت فردی، امنیت اقتصادی کارگران را فراهم کند. در افق برنامه ۱۴۰۴، این سازمان میبایست نهادی پایدار، پویا، چابک و سرآمد در پاسخگویی میبود؛ اما امروز نه تنها به این افق نزدیک نیست، بلکه توانایی وصول مطالبات خود از دولت را نیز ندارد.
امروز بنظر می رسد این سازمان به جای سرمایهگذاری پایدار در بخشهای کمریسک اقتصادی و پرهیز از بنگاهداری، منابع کارگران را در اختیار دولتها قرار داده و اکنون با بحران نقدینگی و ناتوانی در ایفای تعهدات مواجه است. نتیجه آنکه سازمانی که خود را متولی حمایت از نیمی از جمعیت کشور و مهمترین رکن بیمه اجتماعی می داند، امروز در صیانت از معیشت و سلامت اقشار مولد جامعه درمانده است.
مکث دوم: بحران بیکاری و تورم طاقت فرسا در جامعه
بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه فروردین ۱۴۰۵ از ۷۳ درصد عبور کرده و تورم ماهانه ۵ درصد ثبت شده است. تورم نقطهبهنقطه خوراکیها به ۱۱۵ درصد و سالانه آن به ۷۵ درصد رسیده است. این ارقام، قدرت خرید کارگران را هدف گرفته است.
در سوی دیگر، "سیل بیکاری" به خاطر وضعیت جنگی کشور شدت گرفته است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از ثبتنام ۱۵۰ هزار نفری کارگران برای بیمه بیکاری پس از "جنگ تحمیلی ۴۰ روزه" خبر داده بود که این رقم اکنون به ۲۰۰ هزار نفر رسیده است. گفته میشود در اردیبهشتماه جاری، رکورد ثبت ۳۱۸ هزار درخواست کار در یک روز در یکی از پلتفرمهای کاریابی شکسته شده است.
اول ماه مه روز جهانی کارگر
در شرایطی که کشور درگیر جنگ با قدرت های جهانی است، انباشت بیکاری گسترده در میان کارگران می تواند تهدید کننده وضعیت اجتماعی جامعه باشد. جامعه ای که امروز بیش از هر زمان دیگر به آرامش نیاز دارد. کارگری که از کار بیکار می شود، نه شغل دارد، نه پوشش بیمهای مؤثر و نه توانایی تأمین حداقلیترین نیازهای خانواده خود در برابر تورم ۷۳ درصدی، نه تنها بازوی تولید در جامعه از دست می رود بلکه به کانونی از ناامیدی و فروپاشی شبکههای همبستگی اجتماعی تبدیل می شود.
وقتی کارگر بیکار شده، هر روز شاهد افزایش قیمت خوراکیها تا ۱۱۵ درصد باشد، "پایداری اجتماعی" مورد تهدید جدی قرار می گیرد.
فقر گسترده کارگران در زمان جنگ و پس از آن، مسئله ای نیست که به راحتی بتوان از کنار آن عبور کرد. بلکه این مسئله در کنار دیگر بحران ها هشدار دهنده انسجام جامعه کارگری خواهد بود و امنیت طبقه پایین و متوسط جامعه را نشانه می رود.
سازمان تأمین اجتماعی در روز جهانی کارگر چه پاسخی برای این مسئله ها و چالش ها دارد؟
امروز که روز جهانی کار و کارگر گرامی داشته میشود، سازمان تأمین اجتماعی باید شفاف پاسخ دهد؛ آن یک هزار همت از پول کارگران که در اختیار دولتها قرار داده است، چگونه به ذینفعان خود بازمیگردد؟
آیا جز این است که دولت با دست در جیب کارگران، از ورشکستگی خود به ظاهر جلوگیری کرده و حالا کارگر بیکار و فقرزده را با تورم ۷۳ درصدی تنها گذاشته است؟
مکث سوم: تشکل های کارگری و تشکلهای صنفی مستقل برای احقاق حقوق کارگران از تأمین اجتماعی ابتدا مسئله را روشن گری کنند
با بررسی های علمی و پیگیری های رسانه ها باید وضعیت "بدهی یک هزار همتی" دولت به کارگران و منابع هزینه کرد آن روشن شود و پیگیری این مسئله را به مطالبه عمومی جامعه کارگری تبدیل کنند.
مطالبه "تأمین اجتماعی" از دولت می بایست به یک گفتمان غالب جامعه کارگری تبدیل شود و سازمان تامین اجتماعی باید از تضاد منافع دست بردارد و خود را کنار جامعه کارگری قرار دهد.
تا زمانی که دست دولت در جیب کارگران باقی بماند، نه عدالت اجتماعی و نه رفاه کارگران بیکار و فقرزده حل و فصل نخواهد شد بلکه علاوه بر بحران های اقتصادی، مسئله های اجتماعی و نارضایتی جامعه کارگری بازتولید می شود.
* عصرایران
[کد خبر:AJ53340]
